Darowizna to akt szczodrości, w którym darczyńca przekazuje określoną rzecz lub prawo na rzecz obdarowanego, nie oczekując niczego w zamian. Jednakże, istnieją sytuacje, w których darczyńca może zdecydować się na odwołanie darowizny. W tym artykule omówię, kiedy i jak można to zrobić.
Kiedy można odwołać darowiznę?
Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, darczyńca może odwołać wykonaną darowiznę w kilku przypadkach:
1) Rażąca niewdzięczność obdarowanego (art. 898 k.c.): Rażąca niewdzięczność to świadome zachowanie obdarowanego, skierowane przeciwko darczyńcy w nieprzyjaznym zamiarze, cechujące się znacznym nasileniem złej woli i zmierzające do wyrządzenia darczyńcy krzywdy lub szkody majątkowej. Przykłady rażącej niewdzięczności obejmują m.in.:
- Odmowa świadczenia pomocy i opieki, zwłaszcza jeśli obowiązek jej niesienia wynika ze stosunków rodzinnych.
- Rozpowszechnianie informacji uwłaczających darczyńcy.
- Żądanie eksmisji rodzica z mieszkania stanowiącego przedmiot darowizny.
- Pobicie i ciężkie znieważenie darczyńcy.
- Naruszenie stosunków rodzinnych łączących obdarowanego z darczyńcą, w tym obowiązku wdzięczności.
- Dopuszczenie się czynu przestępczego przeciwko darczyńcy lub osobie mu bliskiej.
- Tolerowanie nieprzyjaznego zachowania innej osoby wobec darczyńcy.
- Brak właściwej reakcji na potrzeby darczyńcy, zwłaszcza w sytuacjach wymagających pomocy.
2) Zmiana sytuacji majątkowej darczyńcy: Jeśli wykonanie darowizny spowodowałoby, że darczyńca nie będzie w stanie utrzymać siebie zgodnie ze swoimi potrzebami lub nie będzie mógł alimentować osób, którym ma dostarczać alimentów, może on odwołać darowiznę (art. 896 k.c.).
Jak odwołać darowiznę?
Proces odwołania darowizny wymaga złożenia przez darczyńcę pisemnego oświadczenia woli obdarowanemu. W przypadku darowizny nieruchomości konieczne jest dokonanie zwrotnego przeniesienia prawa własności na darczyńcę, co wymaga zachowania formy aktu notarialnego.
Kiedy nie można odwołać darowizny?
Nie można odwołać darowizny w następujących przypadkach:
- Gdy upłynął roczny termin: Darczyńca ma rok na odwołanie darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego, licząc od dnia, w którym dowiedział się o tej przesłance.
- Jeżeli doszło do przebaczenia obdarowanemu: Jeśli darczyńca przebaczył obdarowanemu, nie może już odwołać darowizny z powodu rażącej niewdzięczności.
- Gdy sprzeciwiają się temu zasady współżycia społecznego: Odwołanie darowizny nie jest możliwe, jeśli jej dokonanie jest zgodne z zasadami współżycia społecznego.
Podsumowanie
Odwołanie darowizny to skomplikowany proces, który wymaga spełnienia określonych warunków prawnych. Ważne jest, aby darczyńca był świadomy swoich praw i obowiązków oraz znał procedury związane z odwołaniem darowizny.
