Stwierdzenie nabycia spadku to formalne potwierdzenie przez sąd, kto jest spadkobiercą zmarłej osoby oraz jakie są udziały poszczególnych spadkobierców w majątku spadkowym. Jest to niezbędne, aby móc dokonać wpis prawa własności do księgi wieczystej bądź swobodnie dysponować odziedziczonym majątkiem.
Kto może żądać stwierdzenia nabycia spadku?
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku może złożyć każda osoba mająca w tym interes prawny. Są to przede wszystkim:
- Spadkobiercy,
- Zapisobiercy,
- Osoby uprawnione do zachowku,
- Wierzyciele spadkodawcy,
- Wierzyciele spadkobiercy.
Kiedy można żądać stwierdzenia nabycia spadku?
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku można złożyć w dowolnym momencie po śmierci spadkodawcy. Nie ma określonego terminu, w którym należy to zrobić, jednakże im szybciej zostanie to załatwione, tym lepiej dla spadkobierców, którzy będą mogli formalnie dysponować majątkiem spadkowym.
Dziedziczenie ustawowe i testamentowe
Dziedziczenie ustawowe
Dziedziczenie ustawowe ma miejsce, gdy spadkodawca nie pozostawił testamentu, jego testament jest nieważny lub żadna z osób w nim uwzględnionych nie może lub nie chce przyjąć spadku. W takim przypadku majątek zmarłego przekazywany jest jego najbliższym krewnym zgodnie z określoną w kodeksie cywilnym kolejnością.
Dziedziczenie testamentowe
Dziedziczenie testamentowe opiera się na woli spadkodawcy wyrażonej w testamencie. Spadkodawca może zapisać swój majątek dowolnej osobie, niezależnie od pokrewieństwa. Testament musi być sporządzony zgodnie z wymogami kodeksu cywilnego, aby był ważny. Polskie prawo cywilne rozróżnia testamenty zwykłe (własnoręczny, notarialny, allograficzny) oraz szczególne (ustny, podróżny, wojskowy).
Otwarcie i ogłoszenie testamentu
Otwarcie i ogłoszenie testamentu to procedura, która ma na celu urzędowe potwierdzenie faktu istnienia testamentu, jego stanu i cech, zabezpieczenie go przed możliwością usunięcia uszkodzenia, lub zniszczenia oraz zapewnienie realizacji ostatniej woli spadkodawcy.
Procedura otwarcia i ogłoszenia testamentu
- Złożenie testamentu: Każda osoba, u której znajduje się testament, jest zobowiązana złożyć go w sądzie spadku (sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy) lub u notariusza, gdy dowie się o śmierci spadkodawcy.
- Otwarcie i ogłoszenie: Sąd lub notariusz otwiera i ogłasza testament, gdy ma dowód śmierci spadkodawcy (np. akt zgonu). O terminie otwarcia i ogłoszenia nie zawiadamia się osób zainteresowanych, jednakże mogą one być obecne przy tej czynności.
- Zawiadomienie spadkobierców: Po otwarciu i ogłoszeniu testamentu, spadkobiercy są informowani o jego treści i mogą próbować podważać jego ważność.
Podział majątku spadkowego
Kolejnym etapem po uzyskaniu stwierdzenia nabycia spadku jest podział majątku spadkowego to proces, w którym majątek zmarłego jest dzielony pomiędzy spadkobierców. Może on być dokonany na dwa sposoby: umownie lub sądownie.
Kto może żądać podziału majątku spadkowego?
Wniosek o podział majątku spadkowego może złożyć każdy ze spadkobierców. W przypadku braku porozumienia między spadkobiercami, każdy z nich ma prawo wystąpić do sądu o dokonanie podziału.
Co ulega podziałowi?
Podziałowi ulegają wszystkie aktywa spadkowe, czyli:
- Nieruchomości (domy – nieruchomości zabudowane, mieszkania – lokale mieszkalne, nieruchomości gruntowe),
- Ruchomości (samochody, meble, biżuteria, gotówka, konta bankowe, akcje).
Czym skutkuje podział majątku spadkowego?
Podział majątku spadkowego skutkuje ustaniem współwłasności majątku spadkowego. Oznacza to, że każdy ze spadkobierców staje się właścicielem określonej części majątku, którą może swobodnie dysponować. W przypadku podziału sądowego, sąd ustala skład i wartość majątku oraz dokonuje jego podziału zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego.
Jeżeli chcesz uregulować sprawy spadkowe, uzyskać stwierdzenie nabycia spadku, bądź dokonać sądowego działu spadku – służę pomocą – zajmuje się tym zawodowo, jestem specjalistą w prawie cywilnym.
Radca Prawny Krzysztof Adamczyk, tel. 516 215 294.
